भारतको रक्षा उद्योगले पछिल्लो केही वर्षमा अभूतपूर्व वृद्धि हासिल गरेको भन्दै नयाँ अन्तर्राष्ट्रिय विश्लेषण सार्वजनिक भएको छ। रिपोर्टअनुसार सन् २०१७ यता भारतको रक्षा निर्यात करिब २५ गुणाले वृद्धि भएको छ, जसलाई भारतको बढ्दो सैन्य–औद्योगिक क्षमताको संकेतका रूपमा हेरिएको छ। यसले भारतलाई केवल ठूलो हतियार आयातकर्ता राष्ट्रबाट विश्व रक्षा बजारमा उदीयमान निर्यातकर्ताको रूपमा स्थापित गर्न थालेको विश्लेषण गरिएको छ।
भारतीय विश्लेषणमूलक माध्यम The Sunday Guardian मा प्रकाशित रिपोर्टअनुसार प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदी नेतृत्वको सरकारले “आत्मनिर्भर भारत” अभियानअन्तर्गत रक्षा उत्पादनलाई रणनीतिक प्राथमिकतामा राखेपछि निर्यात तीव्र रूपमा बढेको हो। विशेषगरी मिसाइल प्रणाली, ड्रोन, राडार, युद्धपोत उपकरण तथा हल्का सैन्य प्रविधिमा भारतले अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा उपस्थिति विस्तार गरिरहेको बताइएको छ।
रिपोर्टमा भारतले एशिया, अफ्रिका, मध्यपूर्व तथा केही युरोपेली राष्ट्रहरूमा रक्षा सामग्री निर्यात विस्तार गर्न थालेको उल्लेख गरिएको छ। भारत निर्मित सैन्य उपकरण तुलनात्मक रूपमा सस्तो, सञ्चालनमा सहज तथा पश्चिमी प्रविधिभन्दा कम लागतमा उपलब्ध भएकाले विकासशील राष्ट्रहरूमा यसको माग बढ्दै गएको विश्लेषण गरिएको छ।
विशेषज्ञहरूका अनुसार भारतले पछिल्ला वर्षहरूमा निजी क्षेत्रलाई रक्षा उत्पादनमा प्रवेश खुला गर्नु, विदेशी लगानी आकर्षित गर्नु तथा स्वदेशी अनुसन्धानमा लगानी बढाउनु यसको मुख्य कारण हो। विशेषगरी Indian Space Research Organisation र रक्षा अनुसन्धान निकायहरूबीचको सहकार्यले उन्नत सैन्य प्रविधि विकासमा सहयोग पुगेको बताइएको छ।
विश्लेषणमा भारतले चीनसँगको सीमा तनाव, हिन्द–प्रशान्त क्षेत्रको शक्ति प्रतिस्पर्धा तथा बदलिँदो विश्व सुरक्षा वातावरणलाई ध्यानमा राख्दै रक्षा उत्पादनलाई आर्थिक र रणनीतिक दुवै दृष्टिले विस्तार गरिरहेको उल्लेख गरिएको छ। भारत अब केवल आफ्नो सैन्य आवश्यकता पूरा गर्ने राष्ट्र नभई क्षेत्रीय सुरक्षा साझेदारका रूपमा समेत उभिन खोजिरहेको आकलन गरिएको छ।
विशेषज्ञहरूले रक्षा निर्यातको तीव्र वृद्धिले भारतको भू-राजनीतिक प्रभाव, कूटनीतिक पहुँच तथा रणनीतिक साझेदारीलाई थप मजबुत बनाउन सक्ने बताएका छन्। दक्षिण एशियामा भारतको बढ्दो सैन्य–औद्योगिक क्षमता भविष्यमा क्षेत्रीय शक्ति सन्तुलनको महत्वपूर्ण कारक बन्न सक्ने विश्लेषण गरिएको छ। - एजेन्सी
मिडिया डबली डट कम २०७३ श्रावण १ गतेबाट डबली नेटवर्क्स प्रा. लि द्वारा संचालित नेपाली भाषाको अनलाइन समाचार पोर्टल हो । अनुसन्धान र खोजमुलक समाचारलाई प्राथामिकता राख्ने यस पोर्टलमा सम्प्रेषित समाचारलाई कपि गरि अन्य साइटमा जस्ताको तस्तै राख्न पूर्ण रुपमा निषेध गरिएको छ । कुनै समाचार कपि गर्ने र अनिवार्य रुपमा ब्याक्लिंक नदिएको पाइएमा प्रचलित साइबर कानुन अनुसार कारवाहि गरिने जानाकारी गराइन्छ ।