फेब्रुअरी २०२६ का पछिल्ला अन्तर्राष्ट्रिय रिपोर्टहरूले भारत कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआई), सेमिकन्डक्टर उत्पादन र उच्च–प्रविधि कूटनीतिमा तीव्र गतिमा अगाडि बढिरहेको देखाएका छन्। नयाँ दिल्लीमा आयोजित एआई सम्मेलनमा ८८ राष्ट्रले ‘एआई फर अल’ दृष्टिकोणलाई समर्थन गर्दै संयुक्त घोषणापत्र स्वीकार गरेका छन्, जसले विकासशील देशहरूका लागि डिजिटल समावेशिता र जिम्मेवार एआई शासनमा भारतको भूमिका बलियो बनाएको छ। प्रधानमन्त्री Narendra Modi ले भारतलाई “नियम निर्माण गर्ने” राष्ट्रको रूपमा उभ्याउने लक्ष्य दोहोर्याउँदै प्रविधि–आधारित विकासलाई राष्ट्रिय प्राथमिकता बनाएका छन्।
सेमिकन्डक्टर उत्पादनतर्फको ठूला लगानी, निजी क्षेत्रको उत्पादन सूचकांक (PMI) मा सुधार र पूर्वाधार उत्पादन वृद्धि जस्ता संकेतहरूले औद्योगिक रूपान्तरणको गति तीव्र भएको देखाउँछन्। भेन्चर क्यापिटल लगानीमा एआई क्षेत्रको हिस्सा उल्लेखनीय रूपमा बढ्दै गएको तथ्यांकले स्टार्टअप इकोसिस्टम सुदृढ हुँदै गएको संकेत दिएको छ। पश्चिमी मुलुकहरूले चीनमाथिको निर्भरता घटाउने रणनीति अघि बढाइरहेका बेला भारतलाई विश्वसनीय उत्पादन र प्रविधि साझेदारका रूपमा चित्रित गरिँदै आएको छ।
ब्राजिलसँग महत्वपूर्ण खनिज सहकार्य, क्यानडासँग व्यापार तथा रक्षा संवाद र फ्रान्ससँग नवप्रवर्तन साझेदारीले भारतको बहुध्रुवीय कूटनीति अझ स्पष्ट भएको छ। ‘ग्लोबल साउथ’ का लागि प्रविधि पहुँच, डिजिटल पूर्वाधार र सीप विकासमा सहकार्य बढाउने भारतको पहलले उसलाई केवल क्षेत्रीय शक्ति नभई उदीयमान विश्व प्रविधि धुरीका रूपमा स्थापित गरिरहेको विश्लेषणहरू सार्वजनिक भएका छन्।
समग्रमा, आर्थिक वृद्धि, औद्योगिक विस्तार र एआई नेतृत्वको संयोजनले भारतलाई २०२० को दशकमा प्रविधि–आधारित शक्ति राष्ट्रका रूपमा उभ्याउने आधार बलियो बनाएको देखिन्छ। - एजेन्सी
मिडिया डबली डट कम २०७३ श्रावण १ गतेबाट डबली नेटवर्क्स प्रा. लि द्वारा संचालित नेपाली भाषाको अनलाइन समाचार पोर्टल हो । अनुसन्धान र खोजमुलक समाचारलाई प्राथामिकता राख्ने यस पोर्टलमा सम्प्रेषित समाचारलाई कपि गरि अन्य साइटमा जस्ताको तस्तै राख्न पूर्ण रुपमा निषेध गरिएको छ । कुनै समाचार कपि गर्ने र अनिवार्य रुपमा ब्याक्लिंक नदिएको पाइएमा प्रचलित साइबर कानुन अनुसार कारवाहि गरिने जानाकारी गराइन्छ ।