फेब्रुअरी २०२६ का पछिल्ला घटनाक्रमहरूले भारत प्रविधि, कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआई) र उच्च–प्रविधि उत्पादन क्षेत्रमा तीव्र गतिमा उक्लिँदै विश्व मञ्चमा प्रभाव विस्तार गरिरहेको संकेत दिएका छन्। नयाँ दिल्लीमा आयोजित एआई सम्मेलनहरू, सेमिकन्डक्टर प्लान्ट उद्घाटन तथा बहुपक्षीय सहकार्य घोषणाहरूले भारत केवल बजार मात्र नभई नियम निर्माण गर्ने शक्ति बन्ने दिशामा अघि बढिरहेको सन्देश दिएका छन्। प्रधानमन्त्री Narendra Modi ले “यो दशक भारतको टेक दशक” हुने दाबी दोहोर्याउँदै नवप्रवर्तन र डिजिटल पूर्वाधार विस्तारलाई राष्ट्रिय प्राथमिकतामा राखेका छन्।

अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा भारत–ब्राजिल खनिज सहकार्य, क्यानडासँग व्यापार र रक्षा वार्ता तथा फ्रान्ससँग प्रविधि साझेदारीजस्ता कदमहरूले आपूर्ति शृंखला विविधीकरणमा भारतको भूमिका बलियो बनाएका छन्। पश्चिमी मुलुकहरूले चीनमाथिको निर्भरता घटाउने रणनीति अघि बढाइरहेका बेला भारतलाई वैकल्पिक उत्पादन तथा प्रविधि केन्द्रको रूपमा प्रस्तुत गरिँदै आएको छ। एआई क्षेत्रमा लगानी तीव्र रूपमा बढेको छ, र भेन्चर क्यापिटल फन्डिङमा एआईको हिस्सा उल्लेखनीय रूपमा उकालो लागेको रिपोर्टहरू सार्वजनिक भएका छन्।

उद्योग र उत्पादन क्षेत्रमा पनि सकारात्मक संकेत देखिएका छन्। निजी क्षेत्रको पीएमआई वृद्धि, पूर्वाधार उत्पादनमा सुधार तथा सेमिकन्डक्टर उत्पादनतर्फको लगानीले दीर्घकालीन औद्योगिक रूपान्तरणको संकेत दिएका छन्। भारतलाई “ग्लोबल साउथ” का लागि नवप्रवर्तनको अग्रणी आवाजको रूपमा चित्रित गरिँदैछ, जहाँ विकासशील देशहरूबीच प्रविधि सहकार्यको केन्द्र बन्ने प्रयास भइरहेको छ।

यद्यपि चुनौतीहरू पनि छन्। रोजगारी सृजना, सीप विकास र डिजिटल असमानता घटाउने विषयमा निरन्तर काम गर्नुपर्ने आवश्यकता औंल्याइएको छ। तर समग्रमा हेर्दा, भारत अहिले प्रविधि कूटनीतिमार्फत आफ्नो भू–राजनीतिक प्रभाव विस्तार गर्ने चरणमा प्रवेश गरिरहेको स्पष्ट देखिन्छ। -एजेन्सी 

मिडिया डबली डट कम २०७३ श्रावण १ गतेबाट डबली नेटवर्क्स प्रा. लि द्वारा संचालित नेपाली भाषाको अनलाइन समाचार पोर्टल हो । अनुसन्धान र खोजमुलक समाचारलाई प्राथामिकता राख्ने यस पोर्टलमा सम्प्रेषित समाचारलाई कपि गरि अन्य साइटमा जस्ताको तस्तै राख्न पूर्ण रुपमा निषेध गरिएको छ । कुनै समाचार कपि गर्ने र अनिवार्य रुपमा ब्याक्लिंक नदिएको पाइएमा प्रचलित साइबर कानुन अनुसार कारवाहि गरिने जानाकारी गराइन्छ ।

यो पनि

सिमा अतिक्रमण भएपछि तरुण दल कम्युनिस्ट सरकारसँग आक्रोशित, तत्कालै उचित कदम चाल्न ध्यानाकर्षण

भारतबाट आउने महिलालाई तत्काल नागरिकता दिनुपर्छ : डा. कोइराला

आज मध्यरातमा भारतले धौलीगंगा बाँध खोल्दै, दार्चुलालगायतका जिल्लामा खतरा

ईलाममा ३ करोडको लागतमा भारतले बनाइदियो संस्कृत विद्यालय 

भारतको झट्कापछि चीन शान्ति कायम गर्ने तयारीमा

सिन्धुपाल्चोक घटनाप्रति भारतद्वारा दु:ख व्यक्त