काठमाडौं — दक्षिण एशियामा ऊर्जा सुरक्षा र हरित ऊर्जाको माग तीव्र रूपमा बढिरहेका बेला नेपाललाई क्षेत्रीय विद्युत् केन्द्रका रूपमा विकास गर्ने सम्भावना बलियो बन्दै गएको छ। भारत र बंगलादेशबीच ऊर्जा सहकार्य विस्तार भइरहेका तथा क्षेत्रीय विद्युत् व्यापारलाई प्राथमिकता दिइएका कारण नेपालको जलविद्युत् क्षेत्रका लागि नयाँ अवसरहरू खुल्न थालेका छन्।  

हाल नेपालले उत्पादन गरेको विद्युत् भारत निर्यात गरिरहेको छ भने बंगलादेशसम्म नेपाली विद्युत् पुर्‍याउने प्रक्रिया पनि अघि बढिरहेको छ। दक्षिण एशियामा स्वच्छ ऊर्जाको माग बढ्दै जाँदा नेपालका विशाल जलस्रोतहरू आर्थिक समृद्धिको प्रमुख आधार बन्न सक्ने विश्वास गरिएको छ।

ऊर्जा क्षेत्रका विज्ञहरूका अनुसार नेपालसँग ४० हजार मेगावाटभन्दा बढी आर्थिक रूपमा उत्पादनयोग्य जलविद्युत् सम्भावना रहेको छ। तर उत्पादन, प्रसारण र बजार सुनिश्चितता सम्बन्धी चुनौतीका कारण यो सम्भावनाको पूर्ण उपयोग हुन सकेको छैन। भारत र बंगलादेशजस्ता ठूला बजारहरूसँग दीर्घकालीन ऊर्जा सम्झौता हुन सके नेपालले उल्लेखनीय विदेशी मुद्रा आम्दानी गर्न सक्ने उनीहरूको भनाइ छ।

क्षेत्रीय कनेक्टिभिटी विस्तारसँगै ऊर्जा व्यापार दक्षिण एशियाली सहकार्यको नयाँ आधार बन्दै गएको छ। विशेषगरी जलवायु परिवर्तनका कारण जीवाश्म इन्धनबाट स्वच्छ ऊर्जातर्फ विश्वको ध्यान केन्द्रित भइरहेका बेला नेपालले आफ्नो जलविद्युत् क्षमतालाई रणनीतिक सम्पत्तिका रूपमा उपयोग गर्न सक्ने अवसर देखिएको छ।

विश्लेषकहरूका अनुसार नेपालले अब केवल विद्युत् उत्पादनमा मात्र होइन, प्रसारण लाइन विस्तार, क्षेत्रीय ऊर्जा कूटनीति तथा निजी लगानी आकर्षित गर्ने नीतिमा समेत ध्यान दिनुपर्छ। यदि उत्पादन र निर्यात क्षमता समानान्तर रूपमा विस्तार गर्न सकियो भने आगामी दशकमा नेपाल दक्षिण एशियाको महत्वपूर्ण ऊर्जा आपूर्तिकर्ता मुलुकका रूपमा स्थापित हुन सक्ने सम्भावना बलियो रहेको उनीहरूको निष्कर्ष छ।

मिडिया डबली डट कम २०७३ श्रावण १ गतेबाट डबली नेटवर्क्स प्रा. लि द्वारा संचालित नेपाली भाषाको अनलाइन समाचार पोर्टल हो । अनुसन्धान र खोजमुलक समाचारलाई प्राथामिकता राख्ने यस पोर्टलमा सम्प्रेषित समाचारलाई कपि गरि अन्य साइटमा जस्ताको तस्तै राख्न पूर्ण रुपमा निषेध गरिएको छ । कुनै समाचार कपि गर्ने र अनिवार्य रुपमा ब्याक्लिंक नदिएको पाइएमा प्रचलित साइबर कानुन अनुसार कारवाहि गरिने जानाकारी गराइन्छ ।

यो पनि

भारत सरकारले बनाइदियो राष्ट्रपति भण्डारी पढेको क्याम्पसको विज्ञान भवन

चीनको दादागिरी, नेपालीका अर्बौंका सामान उतै कुहिए, नेपाल सरकार चुपचाप

पीएनजी विरुद्ध नेपालको शानदार जित 

विश्वकप छनौटमा आज नेपाल र अमेरिका भिड्दै

मलेसियालाई हराउँदै नेपाल टी-२० विश्वकप छनोटको सेमिफाइनलमा

यूएईलाई पन्छाउँदै नेपाल टी-२० विश्वकपमा