काठमाडौं — भारतले ब्रह्मोस सुपरसोनिक क्रुज मिसाइलको निर्यात विस्तारलाई तीव्रता दिइरहेका बेला एशिया–प्रशान्त क्षेत्रको सुरक्षा वातावरणमा नयाँ परिवर्तन देखिन थालेको छ। हालैका अन्तर्राष्ट्रिय रिपोर्टहरूका अनुसार भारतले विभिन्न मित्र राष्ट्रहरूसँग रक्षा सहकार्य विस्तार गर्दै ब्रह्मोसलाई आफ्नो रणनीतिक प्रभाव विस्तारको महत्वपूर्ण माध्यमका रूपमा प्रयोग गरिरहेको छ।  

विशेषगरी दक्षिणपूर्व एशिया तथा अन्य क्षेत्रीय मुलुकहरूमा भारतीय रक्षा प्रविधिप्रति चासो बढ्दै गएको देखिएको छ। केही विश्लेषणहरूले ब्रह्मोसको सम्भावित तैनाथी वा खरिदले क्षेत्रीय सैन्य सन्तुलनमा उल्लेखनीय प्रभाव पार्न सक्ने बताएका छन्। पूर्वी भूमध्यसागरदेखि दक्षिणपूर्व एशियासम्म यसको रणनीतिक प्रभावबारे चर्चा हुन थालेको छ।  

यद्यपि नेपाल प्रत्यक्ष रूपमा कुनै सैन्य गठबन्धन वा हतियार प्रतिस्पर्धाको हिस्सा छैन, तर छिमेकी क्षेत्रमा बढ्दो सैन्य आधुनिकीकरणले नेपाललाई पनि अप्रत्यक्ष रूपमा प्रभावित गर्न सक्छ। भारत, चीन तथा अन्य क्षेत्रीय शक्तिहरूबीच सुरक्षा प्रतिस्पर्धा बढ्दै जाँदा हिमालय क्षेत्रको रणनीतिक महत्व अझ बढ्न सक्ने विश्लेषण गरिएको छ।

सुरक्षा विज्ञहरूका अनुसार नेपालले आफ्नो परम्परागत असंलग्न नीति कायम राख्दै आधुनिक सुरक्षा चुनौतीहरूमा ध्यान दिनुपर्ने आवश्यकता छ। विशेषगरी साइबर सुरक्षा, सीमा व्यवस्थापन, सूचना सुरक्षा तथा रणनीतिक विश्लेषण क्षमता सुदृढ बनाउनुपर्ने सुझाव दिइएको छ।

नेपालले सैन्य प्रतिस्पर्धामा संलग्न नभए पनि बदलिँदो क्षेत्रीय सुरक्षा वातावरणलाई नजिकबाट अध्ययन गर्नुपर्ने जानकारहरूको भनाइ छ। उनीहरूका अनुसार २१औँ शताब्दीको सुरक्षा चुनौती केवल परम्परागत युद्धमा सीमित नरही प्रविधि, साइबर क्षेत्र, सूचना प्रवाह र आर्थिक सुरक्षासँग समेत जोडिएको छ।

विश्लेषकहरू भन्छन्, दक्षिण एशियामा बढ्दो सैन्य आधुनिकीकरणबाट नेपालले सिक्नुपर्ने मुख्य पाठ भनेको राष्ट्रिय सुरक्षा अवधारणालाई परम्परागत सीमाभन्दा बाहिर विस्तार गर्नु हो। भविष्यका चुनौतीहरूको सामना गर्न नेपालले संस्थागत क्षमता, प्रविधि तथा रणनीतिक सोचमा लगानी बढाउनुपर्ने आवश्यकता औंल्याइएको छ।

मिडिया डबली डट कम २०७३ श्रावण १ गतेबाट डबली नेटवर्क्स प्रा. लि द्वारा संचालित नेपाली भाषाको अनलाइन समाचार पोर्टल हो । अनुसन्धान र खोजमुलक समाचारलाई प्राथामिकता राख्ने यस पोर्टलमा सम्प्रेषित समाचारलाई कपि गरि अन्य साइटमा जस्ताको तस्तै राख्न पूर्ण रुपमा निषेध गरिएको छ । कुनै समाचार कपि गर्ने र अनिवार्य रुपमा ब्याक्लिंक नदिएको पाइएमा प्रचलित साइबर कानुन अनुसार कारवाहि गरिने जानाकारी गराइन्छ ।

यो पनि

भारत सरकारले बनाइदियो राष्ट्रपति भण्डारी पढेको क्याम्पसको विज्ञान भवन

चीनको दादागिरी, नेपालीका अर्बौंका सामान उतै कुहिए, नेपाल सरकार चुपचाप

पीएनजी विरुद्ध नेपालको शानदार जित 

विश्वकप छनौटमा आज नेपाल र अमेरिका भिड्दै

मलेसियालाई हराउँदै नेपाल टी-२० विश्वकप छनोटको सेमिफाइनलमा

यूएईलाई पन्छाउँदै नेपाल टी-२० विश्वकपमा