पाकिस्तानको आन्तरिक शक्ति संरचनामा अन्तर्राष्ट्रिय मुद्रा कोष (IMF), चीन तथा पाकिस्तानी सेनाबीचको प्रभाव संघर्ष तीव्र बन्दै गएको विश्लेषण सार्वजनिक भएको छ। आर्थिक संकटमा फसेको पाकिस्तान अहिले एकातर्फ IMF को आर्थिक सुधार सम्बन्धी कडा सर्तहरू स्वीकार गर्न बाध्य छ भने अर्कोतर्फ चीनमाथिको वित्तीय तथा रणनीतिक निर्भरता पनि निरन्तर बढिरहेको छ। यस्तो अवस्थामा देशको वास्तविक शक्ति केन्द्र मानिने सेनाले राष्ट्रिय नीतिमा निर्णायक प्रभाव कायम राखेको विश्लेषकहरूको निष्कर्ष रहेको छ।

पाकिस्तानको अर्थतन्त्र अहिले उच्च ऋण, कमजोर विदेशी मुद्रा सञ्चिति तथा बढ्दो मुद्रास्फीतिको दबाबमा रहेको छ। IMF ले आर्थिक सहायता उपलब्ध गराउन कर वृद्धि, अनुदान कटौती तथा संरचनात्मक सुधारका सर्तहरू अघि सारेको छ। तर यस्ता कदमहरूले जनआक्रोश बढाइरहेका छन्। आर्थिक संकटका कारण सरकारको लोकप्रियता कमजोर बन्दै जाँदा सेनाको प्रभाव झन् बलियो हुने संकेत देखिएको छ।

यसैबीच चीन पाकिस्तानको सबैभन्दा महत्वपूर्ण रणनीतिक साझेदारका रूपमा रहेको छ। चीन–पाकिस्तान आर्थिक करिडोर (CPEC) लगायतका परियोजनामार्फत बेइजिङले पाकिस्तानमा ठूलो लगानी गरेको छ। तर केही विश्लेषकहरूका अनुसार चीनले आर्थिक सहयोगसँगै रणनीतिक प्रभाव पनि विस्तार गरिरहेको छ। पाकिस्तानका धेरै महत्वपूर्ण पूर्वाधार, ऊर्जा तथा बन्दरगाह परियोजनाहरू अहिले प्रत्यक्ष वा अप्रत्यक्ष रूपमा चिनियाँ प्रभावमा रहेको बताइएको छ।

विशेषज्ञहरूका अनुसार पाकिस्तानको नागरिक सरकार अहिले IMF को आर्थिक दबाब, चीनको रणनीतिक अपेक्षा तथा सेनाको आन्तरिक प्रभावबीच सन्तुलन कायम गर्न संघर्षरत छ। यही कारण देशको नीति निर्माण प्रक्रिया झन् जटिल बन्दै गएको छ। कतिपय विश्लेषकहरूले पाकिस्तानमा निर्वाचित सरकारभन्दा पनि सुरक्षा प्रतिष्ठानको भूमिका अझ प्रभावशाली रहेको बताएका छन्।

भूराजनीतिक दृष्टिले पनि पाकिस्तान अहिले संवेदनशील मोडमा रहेको छ। अमेरिका–चीन प्रतिस्पर्धा तीव्र बन्दै जाँदा पाकिस्तानले दुवै शक्तिसँग सम्बन्ध कायम राख्ने प्रयास गरिरहेको छ। तर आर्थिक निर्भरता, सुरक्षा चुनौती तथा आन्तरिक राजनीतिक अस्थिरताले उसको रणनीतिक स्वतन्त्रता सीमित बनाएको विश्लेषण गरिएको छ।

यदि आर्थिक सुधार, राजनीतिक स्थायित्व तथा शक्ति केन्द्रहरूबीच स्पष्ट समन्वय कायम हुन सकेन भने पाकिस्तानमा संस्थागत संघर्ष अझ गहिरिन सक्ने चेतावनी विश्लेषकहरूले दिएका छन्। आर्थिक संकटसँगै शक्ति संघर्ष बढ्दै जाँदा पाकिस्तानको दीर्घकालीन स्थायित्वमाथि समेत प्रश्न उठ्न थालेको छ। - एजेन्सी 

मिडिया डबली डट कम २०७३ श्रावण १ गतेबाट डबली नेटवर्क्स प्रा. लि द्वारा संचालित नेपाली भाषाको अनलाइन समाचार पोर्टल हो । अनुसन्धान र खोजमुलक समाचारलाई प्राथामिकता राख्ने यस पोर्टलमा सम्प्रेषित समाचारलाई कपि गरि अन्य साइटमा जस्ताको तस्तै राख्न पूर्ण रुपमा निषेध गरिएको छ । कुनै समाचार कपि गर्ने र अनिवार्य रुपमा ब्याक्लिंक नदिएको पाइएमा प्रचलित साइबर कानुन अनुसार कारवाहि गरिने जानाकारी गराइन्छ ।

यो पनि

चीनमा भेटियो नयाँ भाइरस : मानिसमा पनि संक्रमण, अर्काे माहामारीको चरम रुप लिने चेतावनी

चिनियाँ जासुस अमेरिकामा दोषी ठहर

के अमेरिकासँग चीन डराएकै हो? किन दिइयो अमेरिकी विमान माथि पहिलो आक्रमण नगर्न निर्देशन? 

श्रीलंकाले भन्यो पहिलो मित्र भारत हो, चीनसँग नजिकिनु गल्ती भयो !

चीनद्वारा दुई वटा क्षेप्यास्त्र प्रहार

चीनको किटले डुबायो, हजारौं स्वस्थ मानिसको कोरोना पोजेटिभ, अब के हुन्छ ?