दक्षिण एशियाको जटिल भू-राजनीतिक परिवेशमा पाकिस्तान अहिले अत्यन्तै संवेदनशील रणनीतिक सन्तुलन कायम गर्ने प्रयासमा देखिएको छ। क्षेत्रीय तनाव, आन्तरिक अस्थिरता र अन्तर्राष्ट्रिय दबाबबीच पाकिस्तानले आफूलाई एकैपटक विभिन्न शक्ति केन्द्रहरूसँग समायोजन गर्न खोजिरहेको अवस्था स्पष्ट रूपमा देखिन्छ। विशेषगरी मध्यपूर्वमा बढ्दो द्वन्द्व, अफगानिस्तानसँगको तनावपूर्ण सम्बन्ध तथा भारतसँगको दीर्घकालीन प्रतिस्पर्धाले इस्लामाबादको रणनीतिक प्राथमिकतालाई थप जटिल बनाएको छ।
हालको अवस्थामा पाकिस्तानले आफूलाई मध्यस्थकर्ताको रूपमा प्रस्तुत गर्ने प्रयास गरिरहेको छ, विशेषगरी अमेरिका र इरानबीचको सम्बन्धमा। तर, यस्ता प्रयासहरू विश्वसनीयता संकटका कारण कमजोर देखिएका छन्। एकातिर पाकिस्तानले पश्चिमी शक्तिहरूसँग सम्बन्ध सुदृढ गर्न खोजिरहेको छ भने अर्कोतर्फ चीनसँगको गहिरो आर्थिक र रणनीतिक निर्भरता कायम राख्नुपर्ने बाध्यता छ। यसले उसको विदेश नीतिमा द्विविधा र अस्पष्टता ल्याएको विश्लेषकहरूको भनाइ छ।
आन्तरिक रूपमा पनि पाकिस्तान गम्भीर चुनौतीहरू सामना गरिरहेको छ। आर्थिक संकट, मुद्रास्फीति, बेरोजगारी तथा प्रादेशिक असन्तुष्टिहरूले सरकारलाई कमजोर बनाइरहेका छन्। विशेषगरी बलुचिस्तान र खैबर पख्तुनख्वामा बढ्दो असन्तोषले सुरक्षा चुनौती थपिएको छ। यसले पाकिस्तानको बाह्य नीति सञ्चालनमा पनि प्रत्यक्ष प्रभाव पारेको देखिन्छ, किनकि आन्तरिक स्थिरता बिना प्रभावकारी कूटनीति सम्भव हुँदैन।
यसबीच, चीनसँगको बेल्ट एण्ड रोड इनिसिएटिभ (BRI) अन्तर्गतको आर्थिक सहकार्य पाकिस्तानका लागि अवसर र चुनौती दुवै बनेको छ। चीनबाट प्राप्त लगानीले पूर्वाधार विकासमा सहयोग पुर्याए पनि ऋणको दबाब र रणनीतिक निर्भरता बढाएको छ। यसले पाकिस्तानको दीर्घकालीन स्वायत्तता र निर्णय क्षमता प्रभावित हुने खतरा देखिएको छ।
समग्रमा, पाकिस्तान अहिले बहुआयामिक दबाबबीच सन्तुलन खोज्ने प्रयासमा छ। तर, आन्तरिक कमजोरी, बाह्य निर्भरता र विश्वसनीयता संकटले उसको रणनीतिक स्थिति कमजोर बनाउँदै लगेको देखिन्छ। यदि यी चुनौतीहरूलाई समयमै सम्बोधन गर्न सकिएन भने, पाकिस्तानको क्षेत्रीय भूमिका अझ सीमित हुने सम्भावना प्रबल देखिन्छ। - एजेन्सी
मिडिया डबली डट कम २०७३ श्रावण १ गतेबाट डबली नेटवर्क्स प्रा. लि द्वारा संचालित नेपाली भाषाको अनलाइन समाचार पोर्टल हो । अनुसन्धान र खोजमुलक समाचारलाई प्राथामिकता राख्ने यस पोर्टलमा सम्प्रेषित समाचारलाई कपि गरि अन्य साइटमा जस्ताको तस्तै राख्न पूर्ण रुपमा निषेध गरिएको छ । कुनै समाचार कपि गर्ने र अनिवार्य रुपमा ब्याक्लिंक नदिएको पाइएमा प्रचलित साइबर कानुन अनुसार कारवाहि गरिने जानाकारी गराइन्छ ।