दक्षिण एशियाका केही देशहरूमा देखिएको संस्थागत कमजोरी, भ्रष्टाचार र नीतिगत अस्थिरताले शासन प्रणालीप्रति गम्भीर प्रश्न उठाएको छ। विशेषगरी पाकिस्तानजस्ता देशमा देखिएको प्रशासनिक विफलता, वित्तीय अनुशासनको अभाव र सार्वजनिक स्रोतको दुरुपयोगले राज्य सञ्चालनमा गहिरो संकट निम्त्याएको विश्लेषणहरूमा उल्लेख गरिएको छ। यस्ता उदाहरणहरूले कमजोर संस्थागत संरचनाले कसरी आर्थिक र राजनीतिक अस्थिरता निम्त्याउँछ भन्ने स्पष्ट संकेत दिएका छन्।
पाकिस्तानमा देखिएको अवस्था अनुसार सरकारी निर्णय प्रक्रियामा पारदर्शिताको अभाव, उत्तरदायित्व कमजोर हुनु र राजनीतिक हस्तक्षेपले संस्थाहरूको प्रभावकारिता घटाएको छ। यसले केवल आर्थिक संकट मात्र होइन, सामाजिक असन्तोष र राज्यप्रति विश्वासको कमीसमेत बढाएको छ। यस्ता परिस्थितिहरू दीर्घकालीन रूपमा लोकतान्त्रिक प्रणालीलाई कमजोर बनाउने जोखिम बोकेको देखिन्छ।
नेपालका लागि पनि यो विषय अत्यन्त सान्दर्भिक बनेको छ। नेपालमा पनि नीतिगत अस्थिरता, प्रशासनिक ढिलासुस्ती, भ्रष्टाचारका आरोप र संस्थागत क्षमतामा कमीजस्ता समस्याहरू बारम्बार उठ्ने गरेका छन्। यदि यस्ता प्रवृत्तिहरूलाई समयमै नियन्त्रण गर्न सकिएन भने आर्थिक विकास, सेवा प्रवाह र सुशासनमा गम्भीर असर पर्ने सम्भावना रहन्छ।
विशेषगरी विकास परियोजनाहरूमा ढिलाइ, बजेट कार्यान्वयनमा कमजोरी र राजनीतिक हस्तक्षेपले संस्थागत प्रभावकारिता घटाउने देखिएको छ। यसले लगानी वातावरणलाई कमजोर पार्ने र जनतामा निराशा बढाउने जोखिम पनि सिर्जना गरेको छ। त्यसैले, संस्थागत सुदृढीकरण अहिलेको सबैभन्दा महत्वपूर्ण आवश्यकता बनेको छ।
विश्लेषकहरूका अनुसार नेपालले सुशासन, पारदर्शिता र उत्तरदायित्वलाई केन्द्रमा राखेर प्रशासनिक सुधारलाई तीव्र बनाउनुपर्ने आवश्यकता छ। स्वतन्त्र संस्थाहरूलाई बलियो बनाउने, भ्रष्टाचार नियन्त्रण गर्ने र नीतिगत स्थिरता कायम गर्ने दिशामा ठोस कदम चाल्न सके मात्र दीर्घकालीन विकास सम्भव हुने देखिन्छ।
यसरी, पाकिस्तानको अनुभवले दिएको चेतावनीलाई गम्भीरतापूर्वक ग्रहण गर्दै नेपालले समयमै सुधारात्मक कदम चाल्न सके दिगो विकास र राजनीतिक स्थिरताको आधार तयार गर्न सक्छ, अन्यथा यस्तै समस्याहरूले मुलुकलाई गम्भीर संकटतर्फ धकेल्ने जोखिम कायमै रहनेछ।
मिडिया डबली डट कम २०७३ श्रावण १ गतेबाट डबली नेटवर्क्स प्रा. लि द्वारा संचालित नेपाली भाषाको अनलाइन समाचार पोर्टल हो । अनुसन्धान र खोजमुलक समाचारलाई प्राथामिकता राख्ने यस पोर्टलमा सम्प्रेषित समाचारलाई कपि गरि अन्य साइटमा जस्ताको तस्तै राख्न पूर्ण रुपमा निषेध गरिएको छ । कुनै समाचार कपि गर्ने र अनिवार्य रुपमा ब्याक्लिंक नदिएको पाइएमा प्रचलित साइबर कानुन अनुसार कारवाहि गरिने जानाकारी गराइन्छ ।