पाकिस्तानमा पन्थीयता केवल धार्मिक द्वन्द्वको सवाल नभएर राजनीतिक, सामाजिक र सुरक्षा समस्याको जटिल मिश्रण बनेको छ। सुन्नी र शिया समुदायबीचको पुरानो तनाव पछिल्ला दशकहरूमा विभिन्न कारणले उग्र बनेको छ। यो द्वन्द्व खासगरी जनरल जिया-उल-हकको शासनकालमा प्रस्ट रूपमा देखा पर्‍यो, जुन बेला पाकिस्तानको इस्लामिक पहिचानलाई बलियो बनाउन थालियो। सोही समयमा इरानी क्रान्ति र अफगान जिहादले सुन्नी अतिवादी समूहहरूको उदयलाई थप बलियो बनायो।

पाकिस्तानको स्थापना धर्मनिरपेक्ष सोचका साथ गरिएको थियो। मोहम्मद अली जिन्नाले धर्मनिरपेक्ष शिया नेता भएर मुस्लिमहरूको अलग मातृभूमिको माग गरेका थिए। तर, समयसँगै पाकिस्तानमा इस्लामलाई राजनीतिक र सामाजिक नियन्त्रणको साधन बनाइयो। १९७४ को संविधान संशोधनले अहमदिया समुदायलाई गैर-मुस्लिम घोषित गरेर धार्मिक विभाजनलाई औपचारिक बनायो। यस्तो विभाजनले न केवल अल्पसंख्यक समुदायहरूलाई असुरक्षित बनायो, तर पन्थीयता देशको राजनीतिमा पनि गहिरो प्रभाव पार्न थाल्यो।

सैन्य शासनकालमा खासगरी जिया-उल-हकको इस्लामीकरणले सुन्नी समुदायलाई सशक्त बनाउँदै शियाहरूलाई अलग्याउन थाल्यो। अफगान जिहादको समयमा, सुन्नी अतिवादी समूहहरूले हातहतियार र सैन्य तालिम प्राप्त गरे, जसले गर्दा शियाविरोधी हिंसा अझ बढ्यो। यस्ता हिंसात्मक घटनाले हजारौं मानिसको ज्यान लिए र देशभर आतंकको वातावरण सिर्जना गर्‍यो।

हालैका घटनाक्रमहरूले पन्थीय द्वन्द्वलाई अझ खतरनाक बनाएको छ। करम जिल्लाजस्ता क्षेत्रमा सुन्नी र शिया समुदायबीचका झडपले धेरै मानिसहरूको ज्यान लिएको छ। स्थानीयहरूले राज्यद्वारा समर्थित "लुकेको हात" लाई जिम्मेवार देखाएका छन्, जसले यी समुदायबीचको अविश्वासलाई उक्साइरहेको छ।

पाकिस्तान सरकारले पन्थीय हिंसा नियन्त्रणका लागि २०१५ मा "नेशनल एक्सन प्लान" ल्याएको भए पनि यसको प्रभाव न्यून रहेको देखिन्छ। प्रतिबन्धित समूहहरू विभिन्न नाम परिवर्तन गरेर सक्रिय नै छन्। सिपाह-ए-सहाबा पाकिस्तान (SSP) जस्ता समूहहरूले धार्मिक अतिवादलाई कायम राख्न सफल भएका छन्। त्यस्तै, तहरीक-ए-लब्बैक पाकिस्तान (TLP) जस्ता नयाँ राजनीतिक समूहहरूले धार्मिक मुद्दाहरूलाई प्रयोग गरेर आफ्नो शक्ति बढाएका छन्।

पाकिस्तानमा पन्थीयताको प्रभाव धार्मिक हिंसामा मात्र सीमित छैन। यो समस्या देशको राजनीतिक स्थिरता, सामाजिक सद्भाव र अन्तर्राष्ट्रिय छविलाई समेत प्रभावित पारिरहेको छ। धार्मिक अतिवादको स्रोतलाई ठेगान लगाउन ठोस रणनीति आवश्यक छ। तर, यस्तो रणनीति लागू गर्न सरकारको इच्छाशक्ति र सबै समुदायहरूको सहकार्य अपरिहार्य छ।

मिडिया डबली डट कम २०७३ श्रावण १ गतेबाट डबली नेटवर्क्स प्रा. लि द्वारा संचालित नेपाली भाषाको अनलाइन समाचार पोर्टल हो । अनुसन्धान र खोजमुलक समाचारलाई प्राथामिकता राख्ने यस पोर्टलमा सम्प्रेषित समाचारलाई कपि गरि अन्य साइटमा जस्ताको तस्तै राख्न पूर्ण रुपमा निषेध गरिएको छ । कुनै समाचार कपि गर्ने र अनिवार्य रुपमा ब्याक्लिंक नदिएको पाइएमा प्रचलित साइबर कानुन अनुसार कारवाहि गरिने जानाकारी गराइन्छ ।

यो पनि

पाकिस्तानको भवलपुरमा हिन्दुका घरहरु भत्काइयो

पाकिस्तानको सिन्धमा ३८५ बालबालिकामाथि दुर्व्यवहारका घटना दर्ता

शिख समुदायलाई मुस्लिम धर्मगुरुको धम्की, गुरुद्वाराको जग्जा कब्जा गर्ने लक्ष्य

चमन प्रान्तमा अफगानी र पाकिस्तानी सेनाका बीच भिडन्त

चमन प्रान्तमा अफगानी र पाकिस्तानी सेनाबीच भिडन्त

पाकिस्तानी राज्यातंकविरुद्ध सिन्धमा प्रदर्शन, र्‍यालीमा सहभागी नै अपहरण