काठमाडौं — नेपाली कांग्रेसको १५औँ महाधिवेशनको सरगर्मी बढेसँगै पार्टीको पदाधिकारी तहमा पुग्न नेताहरूले आफ्नो राजनीतिक समीकरण र सांगठनिक आधार बलियो बनाउन थालेका छन्। यही दौडमा पर्साबाट कांग्रेसको राजनीतिमा लामो समयदेखि सक्रिय नेता अजयकुमार चौरसियाको नाम पनि सहमहामन्त्री पदका लागि चर्चामा आएको छ।

जिल्ला संगठनबाट राजनीतिक यात्रा सुरु गरेका चौरसिया प्रतिनिधिसभा, संविधानसभा, कांग्रेसको केन्द्रीय कार्यसमिति हुँदै सरकारको नेतृत्वदायी जिम्मेवारीसम्म पुगेका नेता हुन्। संगठनको लामो अनुभव, संसदीय पृष्ठभूमि र सरकारमा कानूनमन्त्रीका रूपमा काम गरेको अनुभवलाई आधार बनाउँदै उनी कांग्रेसको केन्द्रीय पदाधिकारी तहमा आफ्नो भूमिका विस्तार गर्ने तयारीमा छन्।

चौरसियाको दाबी केवल एउटा पदका लागि गरिएको व्यक्तिगत प्रयासका रूपमा मात्र हेरिएको छैन। उनको सम्भावित उम्मेदवारीसँगै कांग्रेसभित्र मधेशको प्रतिनिधित्व, संगठनमा लामो समय काम गरेका नेताको पदाधिकारीमा पहुँच र पार्टीको आगामी नेतृत्व संरचना बारेको बहस पनि जोडिएको छ।

पर्साको संगठनबाट केन्द्रसम्म

चौरसियाको राजनीतिक यात्रा २०४६ साल आसपासबाट सुरु भएको मानिन्छ। पर्साको स्थानीय राजनीतिक संगठनमा सक्रिय हुँदै उनले कांग्रेसको संगठनभित्र आफ्नो आधार निर्माण गरे। स्थानीय तहमा काम गर्दै महासमिति सदस्यसम्म पुगेका उनी त्यसपछि पार्टीको केन्द्रीय राजनीतिमा स्थापित भए।

केन्द्रीय राजनीतिमा प्रवेश गरेपछि उनले कांग्रेसको केन्द्रीय कार्यसमितिमा लगातार तीन पटक निर्वाचित हुने अवसर पाए। विशेष महाधिवेशनपछि पुनः केन्द्रीय सदस्यमा मनोनीत भएपछि पनि उनको केन्द्रीय राजनीतिक सक्रियता निरन्तर रह्यो।

यसरी हेर्दा चौरसियाको राजनीतिक पहिचान कुनै एक निर्वाचन वा एक कार्यकालमा सीमित छैन। लामो समयसम्म पार्टी संगठनमा सक्रिय रहँदै उनले कांग्रेसको आन्तरिक राजनीति, संगठन सञ्चालन र केन्द्रीय नेतृत्वको कार्यशैली नजिकबाट अनुभव गरेका छन्।

संसददेखि संविधानसभासम्म

संगठनसँगै चौरसियाको राजनीतिक यात्रामा संसदीय अनुभव पनि उत्तिकै महत्वपूर्ण छ। २०५६ सालको प्रतिनिधिसभा निर्वाचनमा पर्सा–२ बाट निर्वाचित भएपछि उनको संसदीय यात्रा सुरु भयो। त्यसपछि उनले तत्कालीन सरकारमा स्थानीय विकास सहायकमन्त्रीको जिम्मेवारीसमेत सम्हाले।

२०६४ सालको पहिलो संविधानसभा निर्वाचनमा पर्सा–३ बाट निर्वाचित भएपछि उनले संविधानसभा र संसदीय समितिहरूमा रहेर काम गरे। मुलुक राजनीतिक संक्रमण र संविधान निर्माणको महत्वपूर्ण चरणबाट गुज्रिरहेका बेला संविधानसभामा रहेर उनले संसदीय भूमिकासमेत निर्वाह गरे।

त्यसपछि २०७९ सालको प्रतिनिधिसभा निर्वाचनमा पर्सा–२ बाट पुनः निर्वाचित हुँदै उनी संसद्मा फर्किए। यसले उनको राजनीतिक यात्रामा संसदीय निरन्तरतासमेत कायम गर्‍यो।

कानून मन्त्रालयको जिम्मेवारीले थपिएको अनुभव

संसद् र संविधानसभामा काम गरिसकेका चौरसियाले सरकारमा पनि महत्वपूर्ण जिम्मेवारी सम्हालिसकेका छन्। २०८१ सालमा उनी कानून, न्याय तथा संसदीय मामिलामन्त्री बने।

कानूनमन्त्रीका रूपमा उनले कानून निर्माण, विधेयक, संसदीय प्रक्रिया तथा मन्त्रालयसँग सम्बन्धित प्रशासनिक कामको नेतृत्व गर्ने अवसर पाए।

सांसदका रूपमा विधायिकी प्रक्रिया नजिकबाट बुझेका चौरसियाका लागि कानून मन्त्रालयको जिम्मेवारीले राज्य सञ्चालन र कानूनी संरचनाको अर्को तहमा काम गर्ने अनुभव थप्यो।

यसकारण सहमहामन्त्रीको दाबीमा उनले संगठन, संसद् र सरकार—तीनै तहको अनुभवलाई आफ्नो राजनीतिक पूँजीका रूपमा प्रस्तुत गर्न सक्ने अवस्था बनेको छ।

मधेशको आवाज पनि, संगठनको दाबी पनि

चौरसियाको राजनीतिक आधार पर्सा र समग्र मधेशसँग गहिरो रूपमा जोडिएको छ। लामो समय पर्सा कांग्रेसको संगठनमा सक्रिय रहेका कारण स्थानीय तहदेखि केन्द्रीय नेतृत्वसम्म उनको सांगठनिक सम्बन्ध कायम छ।

मधेशबाट कांग्रेसको केन्द्रीय नेतृत्वमा प्रतिनिधित्व गर्ने नेताका रूपमा उनको परिचय पनि छ। त्यसैले उनको सहमहामन्त्रीको तयारीले मधेशको प्रतिनिधित्वको सवाललाई समेत नयाँ ढंगले बहसमा ल्याउने देखिन्छ।

कांग्रेसमा पदाधिकारी तहमा पुग्ने आकांक्षा राख्ने नेताहरूका लागि संगठनात्मक आधार, क्षेत्रीय प्रतिनिधित्व र केन्द्रीय राजनीतिक अनुभव महत्वपूर्ण मानिन्छ। चौरसियाको राजनीतिक यात्रामा यी तीनवटै पक्ष जोडिएका छन्।

अब नजर १५औँ महाधिवेशनमा

कांग्रेसको १५औँ महाधिवेशनमा सहमहामन्त्रीका लागि चौरसियाको तयारी उनको राजनीतिक यात्राको नयाँ मोडका रूपमा हेरिएको छ।

तीन पटक निर्वाचित केन्द्रीय सदस्य, विशेष महाधिवेशनपछि मनोनीत केन्द्रीय सदस्य, पूर्वसांसद, संविधानसभा सदस्य तथा पूर्वकानूनमन्त्रीको अनुभव बोकेर उनी पदाधिकारी तहमा पुग्ने प्रयासमा छन्।

उनको सम्भावित उम्मेदवारीले कांग्रेसभित्र एउटा महत्वपूर्ण प्रश्न पनि उठाउनेछ—लामो समय संगठनमा काम गरेका र संसद् तथा सरकारको अनुभव हासिल गरेका नेताहरूलाई पार्टीको पदाधिकारी संरचनामा कति स्थान मिल्छ?

त्यसैगरी, मधेशबाट कांग्रेसको केन्द्रीय नेतृत्वमा कस्तो प्रतिनिधित्व हुन्छ भन्ने विषयमा पनि उनको दाबीले अर्थ राख्नेछ।

पर्साको स्थानीय संगठनबाट सुरु भएको चौरसियाको राजनीतिक यात्रा अहिले कांग्रेसको केन्द्रीय पदाधिकारीको सम्भावित प्रतिस्पर्धासम्म आइपुगेको छ। जिल्ला संगठन, महासमिति, केन्द्रीय कार्यसमिति, संसद्, संविधानसभा र सरकारका विभिन्न जिम्मेवारी पार गर्दै आएका चौरसियाका लागि १५औँ महाधिवेशन अब अर्को राजनीतिक परीक्षा बन्ने देखिन्छ।

सहमहामन्त्रीको दौडमा उनको दाबी कति बलियो बन्छ भन्ने कुरा अन्ततः कांग्रेसभित्रको समीकरण, प्रतिनिधिको समर्थन र औपचारिक निर्वाचन प्रक्रियाले तय गर्नेछ। तर अहिलेसम्मको यात्राले एउटा कुरा स्पष्ट देखाउँछ—अजय चौरसिया अब केवल पर्साका नेता भएर सीमित रहन चाहँदैनन्; उनी कांग्रेसको केन्द्रीय नेतृत्वको निर्णायक तहमा आफ्नो दाबी स्थापित गर्ने तयारीमा छन्।

मिडिया डबली डट कम २०७३ श्रावण १ गतेबाट डबली नेटवर्क्स प्रा. लि द्वारा संचालित नेपाली भाषाको अनलाइन समाचार पोर्टल हो । अनुसन्धान र खोजमुलक समाचारलाई प्राथामिकता राख्ने यस पोर्टलमा सम्प्रेषित समाचारलाई कपि गरि अन्य साइटमा जस्ताको तस्तै राख्न पूर्ण रुपमा निषेध गरिएको छ । कुनै समाचार कपि गर्ने र अनिवार्य रुपमा ब्याक्लिंक नदिएको पाइएमा प्रचलित साइबर कानुन अनुसार कारवाहि गरिने जानाकारी गराइन्छ ।

यो पनि

कांग्रेस नेता चौरसियालाई देखियो कोराना भाइरसको संक्रमण