विश्वको सबैभन्दा ठूलो खेलौना उत्पादक राष्ट्र मानिने चीनको खेलौना उद्योग गम्भीर संकटमा परेको रिपोर्टहरू सार्वजनिक भएका छन्। घट्दो अन्तर्राष्ट्रिय माग, उत्पादन लागतमा वृद्धि, पश्चिमी मुलुकहरूसँगको व्यापारिक तनाव तथा चीनको आन्तरिक आर्थिक सुस्तताले हजारौं कारखानाहरू प्रभावित भएको बताइएको छ। यसका कारण धेरै उद्योग बन्द हुन थालेका छन् भने लाखौं श्रमिकको रोजगारी जोखिममा परेको छ।

विशेषगरी चीनको ग्वाङडोङ, झेजियाङ तथा फुजियानजस्ता उत्पादन केन्द्रहरूमा खेलौना उद्योगले ठूलो दबाब सामना गरिरहेको छ। विगतमा विश्व बजारमा सस्तो र ठूलो मात्रामा उत्पादन गर्न सक्षम रहेका चिनियाँ उद्योगहरू अहिले बढ्दो श्रम लागत, कडा सरकारी नियम तथा वैकल्पिक उत्पादन केन्द्रहरूको प्रतिस्पर्धाका कारण कमजोर बन्दै गएका छन्।

विश्लेषकहरूका अनुसार धेरै अन्तर्राष्ट्रिय कम्पनीहरूले आफ्नो उत्पादन चीनबाट भियतनाम, भारत, इन्डोनेसिया तथा अन्य एशियाली राष्ट्रहरूमा स्थानान्तरण गर्न थालेका छन्। “चाइना प्लस वन” रणनीति अन्तर्गत विश्वव्यापी आपूर्ति शृंखलाको विविधीकरण बढ्दै जाँदा चीनको परम्परागत उत्पादन वर्चस्व चुनौतीमा परेको देखिन्छ।

यसैबीच केही आलोचकहरूले चीनको आर्थिक नीतिलाई पनि उद्योग संकटको कारणका रूपमा औंल्याएका छन्। कोभिडपछि लागू गरिएका विभिन्न नियन्त्रण, निजी क्षेत्रमाथिको नियामकीय दबाब तथा निर्यातमुखी उद्योगहरूको समस्याप्रति सरकारी प्रतिक्रियालाई लिएर बहस बढेको छ। उद्योगीहरूले लगानी वातावरण कमजोर बन्दै गएको गुनासो गरेका छन्।

अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा पनि चिनियाँ उत्पादनमाथि सुरक्षा, गुणस्तर तथा बौद्धिक सम्पत्ति सम्बन्धी प्रश्नहरू उठिरहेका छन्। युरोपेली संघ तथा अमेरिकाले केही चिनियाँ उत्पादनमाथि थप निगरानी र व्यापारिक प्रतिबन्ध लागू गर्न थालेपछि निर्यात क्षेत्रमा थप चुनौती थपिएको छ।

विशेषज्ञहरूका अनुसार खेलौना उद्योगको संकट केवल एउटा क्षेत्रको समस्या होइन, यो चीनको समग्र उत्पादन आधारित आर्थिक मोडेलले सामना गरिरहेको चुनौतीको संकेत पनि हुन सक्छ। यदि उत्पादन पलायन, निर्यात सुस्तता तथा घरेलु मागको कमजोरी जारी रह्यो भने चीनका अन्य उद्योगहरू पनि यस्तै दबाबमा पर्न सक्ने चेतावनी दिइएको छ। - एजेन्सी 

मिडिया डबली डट कम २०७३ श्रावण १ गतेबाट डबली नेटवर्क्स प्रा. लि द्वारा संचालित नेपाली भाषाको अनलाइन समाचार पोर्टल हो । अनुसन्धान र खोजमुलक समाचारलाई प्राथामिकता राख्ने यस पोर्टलमा सम्प्रेषित समाचारलाई कपि गरि अन्य साइटमा जस्ताको तस्तै राख्न पूर्ण रुपमा निषेध गरिएको छ । कुनै समाचार कपि गर्ने र अनिवार्य रुपमा ब्याक्लिंक नदिएको पाइएमा प्रचलित साइबर कानुन अनुसार कारवाहि गरिने जानाकारी गराइन्छ ।