चीन आज बाहिरबाट हेर्दा शक्तिशाली देखिन्छ—सैन्य अभ्यास, कडा कूटनीतिक भाषा र आर्थिक दबाबका माध्यमबाट। तर यो बाह्य आक्रामकताको पछाडि एउटा गहिरो आन्तरिक असुरक्षा लुकेको छ। पछिल्ला घटनाक्रमहरूले देखाउँछन् कि चीनको आक्रामक व्यवहार आत्मविश्वासको प्रदर्शन होइन; यो संकट व्यवस्थापनको रणनीति हो।
आर्थिक क्षेत्रमा चीन गम्भीर दबाबमा छ। औद्योगिक नाफा तीव्र रूपमा घटिरहेको छ, र दीर्घकालीन संरचनात्मक समस्याहरू सतहमा आउँदै छन्। यस्तो अवस्थामा राज्यले राष्ट्रियतावाद र बाह्य खतरा देखाएर आन्तरिक असन्तोषलाई नियन्त्रणमा राख्न खोज्नु नयाँ कुरा होइन। इतिहासमा धेरै राज्यहरूले यही बाटो अपनाएका छन्।
सैन्य क्षेत्रमा पनि विरोधाभास स्पष्ट छ। एकातिर ताइवान वरिपरि ठूला सैन्य अभ्यास र परमाणु क्षमताको तीव्र विस्तार भइरहेको छ, अर्कोतिर आफ्नै सैन्य नेतृत्वमाथि व्यापक भ्रष्टाचारविरुद्धको कारबाही चलिरहेको छ। यसले देखाउँछ—संस्थागत भरोसा कमजोर छ, र नियन्त्रण केन्द्रित शासन झनै कडा बन्दैछ।
चीनको आन्तरिक नियन्त्रण नीति अझ कठोर बन्दै गएको छ। धार्मिक स्वतन्त्रता, सांस्कृतिक पहिचान र असहमतिको ठाउँ संकुचित हुँदै गएको छ। तिब्बत र उइघुर क्षेत्रमा देखिएको निगरानी, दमन र सांस्कृतिक नियन्त्रण केवल घरेलु विषय होइन; यो शासनको चरित्रको संकेत हो। यस्तो चरित्र जब बाहिर निर्यात हुन्छ, तब त्यसले क्षेत्रीय अस्थिरता बढाउँछ।
युरोप र विश्व बजारमा समेत चीनको आर्थिक व्यवहारप्रति प्रतिरोध बढ्दै गएको छ। उद्योग, प्रविधि र आपूर्ति शृङ्खलामा चीनको आक्रामक रणनीतिले साझेदार मुलुकहरूलाई विकल्प खोज्न बाध्य बनाइरहेको छ। यसको अर्थ—चीन एक्लिँदैछ, र त्यो एक्लोपनलाई उसले शक्ति प्रदर्शनबाट ढाक्न खोजिरहेको छ।
दक्षिण एशियाका लागि यो प्रवृत्ति विशेष चिन्ताको विषय हो। जब आन्तरिक रूपमा दबाबमा परेको शक्ति बाहिर आक्रामक हुन्छ, साना र कमजोर राज्यहरू जोखिममा पर्छन्। सहकार्य र विकासको नाममा आएको प्रभाव विस्तार क्रमशः राजनीतिक र नीतिगत नियन्त्रणमा रूपान्तरित हुन सक्छ।
चीनलाई बुझ्न एक कुरा स्पष्ट गर्नुपर्छ—आक्रामकता सधैँ शक्ति होइन। धेरैजसो अवस्थामा, यो असुरक्षाको संकेत हो। विश्व र क्षेत्रीय शक्तिहरूले चीनलाई केवल सैन्य क्षमताबाट होइन, यसको आन्तरिक कमजोरी र शासन शैलीबाट पनि मूल्याङ्कन गर्नुपर्छ। स्थायित्व डरबाट होइन, पारदर्शिता र भरोसाबाट आउँछ।
मिडिया डबली डट कम २०७३ श्रावण १ गतेबाट डबली नेटवर्क्स प्रा. लि द्वारा संचालित नेपाली भाषाको अनलाइन समाचार पोर्टल हो । अनुसन्धान र खोजमुलक समाचारलाई प्राथामिकता राख्ने यस पोर्टलमा सम्प्रेषित समाचारलाई कपि गरि अन्य साइटमा जस्ताको तस्तै राख्न पूर्ण रुपमा निषेध गरिएको छ । कुनै समाचार कपि गर्ने र अनिवार्य रुपमा ब्याक्लिंक नदिएको पाइएमा प्रचलित साइबर कानुन अनुसार कारवाहि गरिने जानाकारी गराइन्छ ।