पहलगाम नरसंहारपछि महिनौँसम्म एउटा कथा सावधानीपूर्वक बनाइयो र फैलाइयो। “द रेसिस्टेन्स फ्रन्ट (TRF)” नामक समूहले बारम्बार दाबी गरिरह्यो—आक्रमणकारीहरू “स्थानीय केटाहरू” थिए। यो दाबी केवल बयान मात्र थिएन; यसलाई सामाजिक सञ्जाल, गोप्य सञ्चार माध्यम र योजनाबद्ध प्रचारमार्फत सुदृढ पारिँदै गयो, जसको उद्देश्य आक्रमणको वास्तविक संरचना लुकाउनु थियो।तर दाचिगामको घना र दुर्गम जंगलमा त्यो कथा विस्तारै भत्किन थाल्यो।

२८ जुलाई २०२५ मा सञ्चालन गरिएको उच्चस्तरीय सुरक्षा कारबाही—‘अपरेशन महादेव’—का क्रममा एलिट प्यारा (PARA) स्पेशल फोर्सेसले पहलगाम आक्रमणमा संलग्न रहेको आशङ्का गरिएको तीन सदस्यीय समूहलाई घेराबन्दी गर्‍यो। मुठभेड छोटो थियो, तर त्यसको परिणाम अत्यन्तै महत्वपूर्ण बन्यो। सुरक्षा निकायहरूका अनुसार यो केवल “एन्काउन्टर” मात्र थिएन; यो प्रमाणहरूको खुलासा गर्ने निर्णायक क्षण थियो।

मुठभेडपछि घटनास्थलबाट बरामद भएका सामग्रीहरूले अनुसन्धानलाई नयाँ दिशातर्फ मोडिदिए। तीमध्ये सबैभन्दा महत्वपूर्ण थिए—दुई आक्रमणकारी हबिब ताहिर र बिलाल अफजल का सक्कल परिचयपत्र। यी कुनै नक्कली स्थानीय कागजात थिएनन्। प्रारम्भिक जाँचअनुसार ती व्यक्तिहरू पाकिस्तान-अधिकृत कश्मीर (PoK) का बासिन्दा भएको पुष्टि भयो।

सुरक्षा अधिकारीहरूका अनुसार यो खोज केवल एउटा प्रमाण मात्र थिएन; यसले महिनौँदेखि बनाइँदै आएको “स्थानीय विद्रोह” को कथालाई आधारभूत रूपमा चुनौती दियो। “यो अनुमान वा आशङ्का होइन, पुष्टि गर्न सकिने पहिचान हो,” अनुसन्धानसँग जोडिएका एक वरिष्ठ अधिकारीले भने।

बरामद सामग्रीहरूले केवल पहिचान मात्र होइन, सम्पूर्ण अपरेशनको संरचना उजागर गरे। प्रारम्भिक फरेन्सिक विश्लेषणले देखाउँछ कि यो हमला आकस्मिक वा स्थानीय स्तरमा स्वतःस्फूर्त रूपमा भएको थिएन। ती तीन जनाले आक्रमणभन्दा केही हप्ता अघि पिर पञ्जाल शृङ्खला का उच्च हिमाली नाकाहरू प्रयोग गर्दै योजनाबद्ध रूपमा घुसपैठ गरेका थिए। उनीहरूसँग रहेका इन्क्रिप्टेड सञ्चार उपकरणहरूमा बैसारन मैदानका सटीक कोअर्डिनेट्स पहिले नै सेट गरिएको पाइयो, जसले बाह्य स्तरबाट निर्देशन र पूर्वतयारी भएको संकेत दिन्छ।

त्यसैगरी, आक्रमणमा प्रयोग गरिएका M4 कार्बाइनहरू को पनि विशेष महत्व रहेको छ। सुरक्षा स्रोतहरूका अनुसार ती हतियारहरू विशिष्ट तस्करी मार्गमार्फत ल्याइएका ब्याचसँग मेल खाने देखिएको छ। यसको अर्थ, यो आक्रमण साधारण स्रोत वा स्थानीय स्तरमा उपलब्ध साधनबाट सम्भव भएको होइन; यसको पछाडि व्यवस्थित आपूर्ति सञ्जाल र वित्तीय समर्थन रहेको स्पष्ट संकेत मिल्छ।

यी सबै प्रमाणहरूले TRF सम्बन्धी “स्थानीय आन्दोलन” को दाबीलाई गम्भीर रूपमा कमजोर बनाएका छन्। अनुसन्धानमा संलग्न अधिकारीहरू अहिले TRF लाई एक स्वतन्त्र समूहभन्दा बढी ‘प्रोक्सी संरचना’ को रूपमा व्याख्या गरिरहेका छन्—एउटा यस्तो आवरण, जसले स्थापित आतङ्ककारी सञ्जाललाई नयाँ नाम र पहिचानमार्फत सञ्चालन गर्ने अवसर दिन्छ। नाम परिवर्तन गरेर अन्तर्राष्ट्रिय निगरानी र तत्काल जिम्मेवारीबाट बच्ने यो रणनीति पछिल्ला वर्षहरूमा स्पष्ट रूपमा देखिएको प्रवृत्ति हो।

दाचिगामको यो कारबाहीलाई सुरक्षाविद्हरूले दुई तहमा महत्वपूर्ण मानिरहेका छन्। पहिलो, यसले पहलगाम आक्रमणमा प्रत्यक्ष संलग्न रहेको समूहलाई निष्क्रिय बनाएको छ। दोस्रो, यसले आक्रमणको पछाडि रहेको संरचना र सञ्जालबारे ठोस प्रमाण प्रस्तुत गरेको छ। तर यसले अर्को ठूलो प्रश्न पनि खडा गरेको छ—यदि तीन जनाको अन्त्य भएको छ भने, त्यसलाई सञ्चालन गर्ने संरचना कति ठूलो र गहिरो छ?

यस घटनाले स्पष्ट सन्देश दिएको छ।
पहिचान लुकाउन सकिन्छ, तर सधैंका लागि होइन।
मार्ग गोप्य राख्न सकिन्छ, तर सधैंका लागि होइन।
र कथा निर्माण गर्न सकिन्छ, तर प्रमाणको अगाडि टिक्न सकिँदैन।

दाचिगामको जंगलमा भेटिएको त्यो “स्मोकिङ गन” ले एउटा कुरा प्रष्ट पारिदिएको छ—हिंसाको वास्तविक स्रोत जति नै टाढा किन नहोस्, त्यसका चिन्हहरू अन्ततः सतहमै आउँछन्।

मिडिया डबली डट कम २०७३ श्रावण १ गतेबाट डबली नेटवर्क्स प्रा. लि द्वारा संचालित नेपाली भाषाको अनलाइन समाचार पोर्टल हो । अनुसन्धान र खोजमुलक समाचारलाई प्राथामिकता राख्ने यस पोर्टलमा सम्प्रेषित समाचारलाई कपि गरि अन्य साइटमा जस्ताको तस्तै राख्न पूर्ण रुपमा निषेध गरिएको छ । कुनै समाचार कपि गर्ने र अनिवार्य रुपमा ब्याक्लिंक नदिएको पाइएमा प्रचलित साइबर कानुन अनुसार कारवाहि गरिने जानाकारी गराइन्छ ।