काठमाडौँ- कश्मीरको प्रसिद्ध पर्यटकीय क्षेत्र पहलगाममा भएको भीषण आक्रमणपछि एउटा “नयाँ” नाम अचानक सार्वजनिक बहसको केन्द्रमा आयो—द रेसिस्टेन्स फ्रन्ट (TRF)। आक्रमणको धक्का अझै शान्त नभइसकेको अवस्थामा यस समूहले प्रारम्भमा जिम्मेवारी लिएको दाबी गर्‍यो, तर केही समयमै आफ्नो दाबी फिर्ता लिँदै अस्वीकार गर्‍यो।

यही विरोधाभासी व्यवहारले TRF को वास्तविक पहिचान र उद्देश्यबारे गम्भीर प्रश्नहरू खडा गरेको छ। सुरक्षाविद्हरूका अनुसार यस्तो रणनीति आकस्मिक होइन, बरु योजनाबद्ध ढंगले प्रयोग गरिने एक किसिमको “सञ्चालन शैली” हो, जसले एकातिर डर र प्रभाव सिर्जना गर्छ भने अर्कोतर्फ अन्तर्राष्ट्रिय दबाबबाट जोगिने प्रयास पनि गर्छ।

पहलगाम आक्रमणमा २६ जनाको ज्यान गएको थियो, जसमा अधिकांश पर्यटक थिए। पर्यटकमाथि केन्द्रित यस्तो हमला केवल मानवीय क्षतिमा सीमित हुँदैन, यसले सीधै क्षेत्रको अर्थतन्त्र, सामाजिक मनोविज्ञान र सुरक्षा अनुभूतिमा असर पुर्‍याउँछ। पछिल्ला वर्षहरूमा जम्मू–कश्मीरमा पर्यटन क्षेत्र पुनर्जीवित हुँदै गएको थियो, स्थानीय व्यवसायहरू चलायमान भएका थिए र बाह्य रूपमा “स्थायित्व” को सन्देश प्रवाह हुन थालेको थियो। यस्तै समयमा पर्यटकलाई नै लक्षित गरी गरिएको आक्रमणले स्पष्ट रूपमा देखाउँछ कि यसको उद्देश्य केवल हत्या होइन, डरको वातावरण सिर्जना गर्दै आर्थिक गतिविधिलाई ध्वस्त पार्नु पनि हो।

अन्तर्राष्ट्रिय तथा भारतीय सुरक्षा निकायहरूले TRF लाई स्वतन्त्र वा स्थानीय समूहको रूपमा नभई, लश्कर-ए-तैयबा (LeT) को सहायक वा “फ्रन्ट संगठन” को रूपमा व्याख्या गर्दै आएका छन्। LeT लामो समयदेखि अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा आतंकवादी संगठनको रूपमा चिनिँदै आएको छ, विशेष गरी 2008 को मुम्बई आक्रमणपछि यसको छवि विश्वव्यापी रूपमा स्थापित भएको थियो। यस्तो अवस्थामा TRF जस्तो नयाँ नामको उदयलाई विश्लेषकहरूले “रिब्रान्डिङ रणनीति” को रूपमा लिएका छन्, जसको उद्देश्य पुरानो छवि मेट्दै नयाँ आवरणमार्फत गतिविधि सञ्चालन गर्नु हो। यसले समूहलाई प्रत्यक्ष आरोपबाट जोगिन, स्थानीय आन्दोलनको आभास दिन र डिजिटल माध्यममार्फत आफ्नै कथा निर्माण गर्न सहयोग पुर्‍याउँछ।

TRF को नाम, प्रस्तुति र प्रचार शैलीले पनि यही संकेत गर्छ। धार्मिक पहिचान झल्किने पुराना नामहरूको सट्टा “सेक्युलर” जस्तो देखिने नाम प्रयोग गरिएको छ, जसले अन्तर्राष्ट्रिय समुदायमा तत्काल नकारात्मक प्रतिक्रिया कम गराउने अपेक्षा राखिएको देखिन्छ। साथै, सामाजिक सञ्जाल र डिजिटल प्लेटफर्महरूको प्रयोग गरेर यसलाई “स्थानीय विद्रोह” को रूपमा प्रस्तुत गर्ने प्रयास गरिएको छ। तर यस्ता दाबीहरू प्रयोग भएका अत्याधुनिक हतियार, समन्वित आक्रमण शैली र लक्ष्य चयनसँग मेल खाँदैनन्, जसले यसको पछाडि संगठित र संरचित सञ्जाल रहेको संकेत दिन्छ।

संयुक्त राज्य अमेरिकाले TRF लाई Foreign Terrorist Organization (FTO) का रूपमा सूचीबद्ध गर्नुले यसको अन्तर्राष्ट्रिय पहिचानलाई अझ स्पष्ट बनाएको छ। अमेरिकी निर्णयमा TRF लाई LeT सँग सम्बन्धित संरचनाको रूपमा उल्लेख गरिएको छ, जसले यो समूह कुनै स्वतन्त्र इकाई नभई ठूलो आतङ्ककारी सञ्जालको हिस्सा भएको संकेत दिन्छ। यस्तो मान्यताले केवल एउटा समूहलाई मात्र होइन, त्यसको पछाडि रहेको रणनीति र संरचनालाई पनि अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा उजागर गर्छ।

पहलगाम आक्रमणको सन्दर्भमा हेर्दा, TRF केवल एउटा नाम मात्र होइन, यो एक ठूलो रणनीतिक ढाँचाको हिस्सा जस्तो देखिन्छ, जहाँ आतङ्ककारी समूहहरूले समयअनुसार आफ्नो पहिचान परिवर्तन गर्छन् तर आफ्नो मूल उद्देश्य र कार्यशैली यथावत् राख्छन्। नाम परिवर्तन, कथानक निर्माण र डिजिटल प्रचारमार्फत वास्तविक संरचना लुकाउने प्रयास अहिलेको आधुनिक आतङ्कवादको प्रमुख विशेषता बन्दै गएको छ। यसले सुरक्षा निकायहरूलाई मात्र होइन, आम नागरिकलाई पनि भ्रमित पार्ने जोखिम बढाउँछ।

अन्ततः, पहलगाम आक्रमणले फेरि एकपटक देखाएको छ कि हिंसाको स्वरूप बदलिन सक्छ, तर त्यसको उद्देश्य उस्तै रहन्छ। TRF को नाममा भएको गतिविधिले स्पष्ट पार्छ कि नयाँ नामले पुरानो वास्तविकता लुकाउन सक्दैन। अन्तर्राष्ट्रिय समुदायले यसलाई चिनिसकेको अवस्थामा अब चुनौती केवल नाम पहिचान गर्ने होइन, त्यसको पछाडि रहेको संरचना, उद्देश्य र रणनीतिलाई बुझेर प्रभावकारी रूपमा सामना गर्ने हो।

मिडिया डबली डट कम २०७३ श्रावण १ गतेबाट डबली नेटवर्क्स प्रा. लि द्वारा संचालित नेपाली भाषाको अनलाइन समाचार पोर्टल हो । अनुसन्धान र खोजमुलक समाचारलाई प्राथामिकता राख्ने यस पोर्टलमा सम्प्रेषित समाचारलाई कपि गरि अन्य साइटमा जस्ताको तस्तै राख्न पूर्ण रुपमा निषेध गरिएको छ । कुनै समाचार कपि गर्ने र अनिवार्य रुपमा ब्याक्लिंक नदिएको पाइएमा प्रचलित साइबर कानुन अनुसार कारवाहि गरिने जानाकारी गराइन्छ ।